Uçarer Hukuk ve Danışmanlık
Miras Hukuku

Miras Hukuku

Vasiyetname, Mirasta Mal Paylaşımı, Saklı Payın Korunması, Mirastan Mal Kaçırma, Mirasçı Tayini

Miras Hukukunun Tanımı ve Anayasal Dayanağı

Miras Hukuku Nedir?
Miras hukuku, mirasbırakanın ölümüyle sona ermeyen hak ve borçlara ilişkin düzenlemeleri kapsar. Temelinde mülkiyet hakkının ölümle devam etmesi ilkesi yer alır.
Anayasa'nın 35. Maddesi
"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bunlar ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlandırılabilir."

Miras Hukuku Davaları

Başlıca miras davaları şunlardır:
  1. Pay ve oran davaları
  2. Vasiyetnamenin iptali
  3. Tenkis davası
  4. Muris muvazaası
  5. Terekenin tespiti
  6. Mirasçılıktan çıkarma iptali
  7. Ortaklığın giderilmesi
  8. Mirasın denkleştirilmesi
  9. Miras sözleşmesinin iptali
  10. Reddi miras
  11. Mirasın reddi kararının iptali

Miras Hukukunun Temel Kavramları

  1. Miras: Ölümle mirasçılara geçen özel hukuk ilişkilerinin tümü
  2. Mirasbırakan: Ölen kişi, yalnızca gerçek kişi olabilir
  3. Mirasçı: Yasal veya atanmış olabilir
  4. Tereke: Mirasçılara geçen malvarlığı
  5. Ölüme Bağlı Tasarruf: Vasiyetname ve miras sözleşmeleri

Mirasın Paylaşımı ve Paylaşım Davası

Miras paylaşımı sözleşmesi tüm mirasçıların yazılı katılımıyla yapılabilir. Katılım eksikse dava açılır. Hakim terekeyi gruplandırır, mirasçılara tahsis eder veya bazı malları satarak bedelini dağıtır.
Kısmi Paylaşım
  1. Objektif: Bazı mallar paylaşılır
  2. Subjektif: Bazı mirasçılar ayrılır, diğerleri ortaklığa devam eder

Yasal Mirasçılar ve Payları

Yasal mirasçılar
  1. Altsoy (çocuklar, torunlar)
  2. Ana-baba, büyükanne-büyükbaba
  3. Evlatlık
  4. Sağ kalan eş (payı mirasçı grubuna göre değişir)
Eşin payları
  1. Altsoyla birlikte: 1/4
  2. Ana-baba ile birlikte: 1/2
  3. Büyükanne-büyükbaba ile birlikte: 3/4
  4. Diğer mirasçı yoksa: Tamamı

Saklı Pay ve Tenkis Davası

Saklı paylar:
  1. Altsoy: %50
  2. Ana-baba: %25
  3. Eş: 1. ve 2. zümreyle %100, 3. zümreyle %75
Saklı pay ihlali durumunda tenkis davası açılabilir. Dava süresi ihlalin öğrenilmesinden itibaren bir yıldır.

Mirasın Açılması ve Değerlendirilmesi

TMK Madde 575: Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Sağlığında yapılan işlemler, ölüm anındaki duruma göre değerlendirilir. Miras kendiliğinden mirasçılara geçer.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

TMK Madde 576: Miras, mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır. Tüm miras davaları (iptal, tenkis, istihkak, reddi miras) sulh hukuk mahkemesinde açılır.

Miras Paylaşım Sözleşmesi

  1. Tüm mirasçıların katılımı şarttır
  2. Yazılı yapılmalıdır
  3. Geçersizlik durumunda dava açılır
  4. Ehliyetsiz mirasçılar için yasal temsilci imzalayabilir
  5. Paylaşım taşınmazsa tapu tescili gerekir

Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi Durumunda Paylaşım

Vasiyetname: Yazılı, sözlü, resmi türleri vardır. Saklı pay ihlali varsa tenkis davası açılır.
Miras sözleşmesi: İki taraflıdır. Saklı pay ihlali yoksa geçerlidir, aksi durumda tenkis uygulanır.

Mirastan Mal Kaçırma Durumunda Paylaşım

Görünüşte yapılan satış, bağış veya bakma sözleşmeleriyle mal kaçırılabilir. Bu durumda muris muvazaası davası açılır, mallar terekeye dahil edilir ve paylaşım yapılır.